Sidebar

  • TRANG CHÍNH
  • LƯỢC SỬ TÓM TẮT
  • CHUYÊN ĐỀ
  • CỔ SỬ
  • THƯ VIỆN
  • ẢNH LỊCH SỬ
Lịch Sử Việt Nam - VIetnam history Lịch Sử Việt Nam - VIetnam history Lịch Sử Việt Nam - VIetnam history
  • TRANG CHÍNH
  • LƯỢC SỬ TÓM TẮT
  • CHUYÊN ĐỀ
    • Nhân vật
    • Sự kiện
    • Hiện vật
    • Di tích
    • Hồi ký
  • CỔ SỬ
    • Đại Việt sử ký toàn thư
    • Huyền sử, dã sử
  • THƯ VIỆN
  • ẢNH LỊCH SỬ
    • Việt Nam triều Nguyễn

Biệt động Sài Gòn

Biệt động Sài Gòn

Cuộc diễn thuyết giữa chợ Bến Thành

Details
Biệt động Sài Gòn
22 February 2013
Hits: 516

Có một cuộc diễn thuyết công khai của Việt cộng vào tối 28 tết Mậu Thân 1968 tại chợ Bến Thành. Lúc đó việc tổ chức diễn thuyết, phát truyền đơn Việt cộng giữa trung tâm Sài Gòn được coi là chuyện rất táo bạo

 Chuyện của người cảnh giới

Ông Đoàn Văn Đức, tiểu đội trưởng tiểu đội 1, trung đội 4, tiểu đoàn Lê Thị Riêng, cười xòa khi nghe hỏi về buổi diễn thuyết có một không hai vào đêm 28 tết của 45 năm về trước: “Hồi đó, tui nhận chỉ đạo sao thì làm vậy chứ cũng không hình dung được toàn bộ cục diện đâu. Nguyên tắc bí mật mà, nhiệm vụ ai người nấy làm. Chỉ được biết vài ba người cùng làm công tác chuẩn bị với mình chứ cũng không biết ai là người diễn thuyết, nội dung diễn thuyết là cái gì hết”. Trước đó, ông chỉ làm những việc như ôm truyền đơn bỏ trong cặp, vô lớp học, lựa lúc ra chơi hay ra về thì lén bỏ truyền đơn trong hộc bàn. Tới đợt Mậu Thân, ông mới được giao nhiệm vụ quan trọng. Ông kể:

“Tối 28 tết, khoảng 20g, tôi nhận được thông báo sắp có một cuộc diễn thuyết diễn ra ngay tại cửa Tây chợ Bến Thành. Đây là khu vực bán quần áo, bánh mứt tết. Chợ tết ban đêm thật náo nhiệt, những gian hàng trưng bày đẹp mắt, tiếng mời chào, quảng cáo, mặc cả vang lên không ngớt. Trong dòng người tấp nập đi chợ tết có khá nhiều ngoại kiều và một số quan chức.

Nhóm chúng tôi gồm ba người: tôi, đồng chí Lư Nhiên và Nguyễn Thanh phụ trách nhiệm vụ treo cờ và cảnh giới. Lúc đó, tôi được trang bị một khẩu súng ngắn giấu trong người. Chúng tôi được cung cấp một lá cờ khá lớn, bề ngang 1,8m, bề dài 2,4m. Không thể mang thang hoặc ghế cao vào chợ, cũng không có cột cờ để treo, anh em chúng tôi hội ý chớp nhoáng rồi quyết định treo chồng lên bảng hiệu cao nhất của một quầy bán quần áo”.

Trước đó, đúng 12g ngày 28 tết, tại ngôi nhà tạm gia công hàng mộc trên đường Võ Tánh (cũ), đồng chí Lư Nhiên đã gặp N41, một cô gái khoảng 22 tuổi, nhập vai người tới cơ sở đặt làm hàng mộc. Qua trao đổi, mọi người thống nhất phương án phối hợp hành động. Cờ vừa treo xong thì “diễn viên chính” của buổi diễn thuyết xuất hiện. Người đó không ai khác, chính là N41.

Cuộc diễn thuyết 5 phút

Mãi về sau, khi gặp lại, ông Đoàn Văn Đức mới biết N41 chính là Lê Hồng Quân, tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn biệt động Lê Thị Riêng. Kể về lần diễn thuyết chớp nhoáng không bục, không micro, cô Lê Hồng Quân vẫn còn nhớ như in:

“Hôm đó tôi ngụy trang bằng nhiều lớp quần áo. Bên trong mặc quần tây cài dây thắt lưng với áo sơmi trắng. Bên ngoài nữa là một chiếc áo tay ráp rộng hơn và một cái quần bà ba. Lớp thứ ba là chiếc áo khoác thời trang. Lớp ngoài cùng là chiếc áo khoác màu sáng. Mắt tôi đeo kính hơi sẫm màu gọng rộng. Mái tóc dài chấm lưng được gài cao bằng mấy chục cái kẹp giắt.

Cách tôi chừng 1m có một đồng đội bảo vệ tôi bằng súng. Cách người đó 1m lại có người bảo vệ cho anh. Một số khác đi chợ tết, mua rượu cầm tay. Thật ra đó là vũ khí.

Nhắm đúng vị trí lá cờ đã được treo, tôi nhanh chóng trèo lên chỗ cao nhất của quầy hàng, bên dưới lá cờ. Bà chủ quầy đang loay hoay bán hàng ở dưới, khi phát hiện có người lạ trèo lên quầy hàng của mình, quá bất ngờ, bà chỉ kịp nắm cổ chân tôi rồi la hoảng, sợ bị ăn cướp hàng. Tôi vùng ra được. Đến khi tôi cất tiếng nói được câu đầu tiên, bà chủ hiểu tôi không phải kẻ cắp mà là Việt cộng thì sững người im bặt”.

Khi đã đứng vững trên cao, đồng chí N41 dõng dạc nói: “Tôi - đại diện cho lực lượng võ trang của Mặt trận giải phóng khu Sài Gòn - Gia Định, xin gửi đến đồng bào lời chúc tết của mặt trận giải phóng, của lực lượng võ trang giải phóng Sài Gòn - Gia Định. Chúc đồng bào đoàn kết, sức khỏe và thắng lợi.

Thưa đồng bào, trong kháng chiến, với truyền thống của Sài Gòn - Gia Định, từ ven đô 18 thôn vườn trầu cho đến nội đô Sài Gòn, chúng ta đã thực hiện cướp chính quyền. Khi Pháp quay trở lại, đồng bào đã thực hiện tiêu thổ kháng chiến. Thời gian này bà con cũng đã đoàn kết đấu tranh chống bắt lính đôn quân đòi hòa bình, dân sinh, dân chủ. Tôi, thay mặt cho lực lượng võ trang giải phóng của Mặt trận giải phóng Sài Gòn - Gia Định, kêu gọi bà con trong mùa xuân này hãy tiếp tục sát cánh cùng lực lượng võ trang giải phóng...”.

Khi diễn giả vừa nói được vài câu thì không gian im lặng bắt đầu lan tỏa. Vòng tròn hiếu kỳ bên ngoài cứ ép sát vào bên trong để nghe cho rõ lời. Lúc đó bộ phận phát truyền đơn bắt đầu hoạt động. Những tờ truyền đơn được cuộn gọn lại rồi phóng lên cao. Dưới sức gió, từng tờ truyền đơn bung lả tả. Riêng thơ chúc tết của Bác Hồ, thư của Mặt trận giải phóng được lực lượng của ta trao tận tay cho đồng bào. Người đi chợ chuyền tay nhau, lẩm nhẩm đọc:

Xuân này hơn hẳn mấy xuân qua,
Thắng trận tin vui khắp nước nhà,
Nam Bắc thi đua đánh giặc Mỹ.
Tiến lên!
Toàn thắng ắt về ta!

Bong bóng bay mang theo băngrôn, cờ cũng được thả.

Khi N41 gửi lời chào, kết thúc bài diễn thuyết thì từ đằng xa có toán cảnh sát đi lại. N41 lập tức phóng một số truyền đơn thẳng về hướng đó rồi kêu lên: “Bà con ơi, có chuyện gì kìa!”. Đó là ám hiệu. Khi đám đông còn đang nhốn nháo, N41 tụt xuống khỏi chỗ đứng, lách qua khe hở ngay giữa đám đông. Cô bắt đầu bươn đi. Mọi người tránh cho cô đi.

“Đi được một đoạn, tôi bắt đầu mở cái áo gió đầu tiên. Tôi vừa xuôi hai tay là phía sau lưng đã có người nắm phần cổ áo kéo ra giúp. Đi thêm vài mét nữa, tôi quăng luôn cái kính xuống dưới một sạp hàng rồi bắt đầu cởi áo khoác. Chiếc áo này sau này cơ sở còn giữ lại cho tôi” - cô Hồng Quân kể. Khi cô gỡ xong mớ kẹp giắt, xõa mái tóc buông dài chấm lưng thì không ai còn nhận ra cô gái nhỏ nhắn tóc dài như một nữ sinh trong bộ quần tây, áo sơmi trắng chính là nữ diễn giả hùng hồn ít phút trước.

Về phần tổ cảnh giới, khi cảnh sát ập tới, các anh cũng rút lui an toàn khỏi khu vực trung tâm TP. Nhóm cảnh sát và an ninh khi tiếp cận hiện trường, phát hiện bên dưới lá cờ của mặt trận là một túi nhỏ. “Đó là vật nghi trang giả trái nổ do chúng tôi đã cài sẵn khi treo cờ. Cảnh sát tưởng thật phải mang máy dò mìn tới. Lợi dụng lúc nhốn nháo, anh em bộ phận cảnh giới rút êm. Sau đó, chúng tôi mãi trăn trở vì đã không đón được N41 để đưa ra khỏi khu vực nguy hiểm. Mãi đến hôm sau, chúng tôi mới hay đồng chí N41 Lê Hồng Quân đã an toàn trở về” - ông Đoàn Văn Đức nói.

 

 

Cô Lê Hồng Quân sinh năm 1947, quê ở Cần Thơ. Cô được kết nạp Đảng vào ngày 13-12-1962 khi mới 15 tuổi. Cô đã bốn lần bị bắt, hai lần vượt ngục, một lần được thả ra do không khai thác được.

Trong đợt 2 Mậu Thân 1968, khi làm nhiệm vụ trụ lại hút hỏa lực đối phương, tạo điều kiện cho các đơn vị rút đi, cô đã bị thương ở cánh tay trái. Giữa tình huống hiểm nguy ngặt nghèo đó, để làm tròn nhiệm vụ, cô đã tự mình chặt bỏ cánh tay bị thương cho khỏi vướng. Còn lại một tay, cô vẫn tiếp tục chiến đấu cho đến khi súng hết đạn và bị bắt. Trong tù, cảnh sát đã không biết bao lần quật ma trắc vào mỏm tay cụt của cô khiến xương vỡ vụn nhiều lần. Đến tháng 3-1974, cô được trao trả tại Lộc Ninh. Cuối năm 1974, cô nhận được quyết định ra Hà Nội điều dưỡng nhưng cô làm đơn để xin được ra tiền phương.

Hiện cô Lê Hồng Quân là thương binh 1/4. Cô đã trải qua 23 lần phẫu thuật vết thương nhưng vẫn còn hơn 100 mảnh đạn bom trong khắp thân thể.

-----------

Tiểu đoàn Lê Thị Riêng (tiền thân là đơn vị nữ biệt động nội thành Sài Gòn - Gia Định) được thành lập trong điều kiện hết sức gấp gáp và gay go lúc ấy. Nhưng sau giải phóng lại không được thừa nhận do nhiều nguyên nhân, trong đó có việc không có giấy tờ về việc thành lập tiểu đoàn.

Hành trình xác nhận lại vai trò lịch sử của tiểu đoàn Lê Thị Riêng là những chuỗi ngày gian nan. Đến ngày 12-9-2002, phó bí thư thường trực Thành ủy TP.HCM Võ Văn Cương đã ký quyết định công nhận tiểu đoàn Lê Thị Riêng là đơn vị vũ trang được Ban thường vụ Thành ủy Sài Gòn - Gia Định thành lập vào cuối tháng 2-1968 để phục vụ cho đợt tổng tấn công đợt 2 Mậu Thân năm 1968. Quyết định cũng phân công Ban tổ chức Thành ủy, Bộ chỉ huy quân sự TP, Sở LĐ-TB&XH cùng các cơ quan chức năng liên quan có trách nhiệm phối hợp giải quyết chính sách còn tồn đọng cho cán bộ, chiến sĩ của tiểu đoàn Lê Thị Riêng. Đến cuối năm 2012 mới có tám người được công nhận liệt sĩ.

Theo Tuổi Trẻ

Trận đánh Bộ tổng tham mưu ngụy

Details
Biệt động Sài Gòn
25 April 2008
Hits: 8675

Cuối năm 1967, trước ngày vào chiến dịch Tết Mậu Thân 1968, Ba Phong được lệnh đi phối hợp với Phân khu 2 để chuẩn bị tấn công vào Sài Gòn. Cụm biệt động 6-7-9 do anh phụ trách có nhiệm vụ đánh chiếm Bộ tổng tham mưu quân đội ngụy (nay là vị trí Bộ chỉ huy quân sự Quân khu 7, đường Hoàng Văn Thụ), một trong 9 mục tiêu trọng yếu nhất mà quân ta sẽ tấn công khi khởi phát cuộc tổng công kích. Theo đường dây “hợp pháp”, Ba Phong cấp tốc về hậu cứ, nhưng không kết quả vì cấp trên chưa triển khai kế hoạch tác chiến cụ thể.

Anh ra về, gặp đồng chí Võ Văn Kiệt (lúc đó là Thường vụ Trung Ương Cục) động viên anh:

-Chưa có lệnh nhưng cứ chuẩn bị sẵn sàng, để khi có lệnh là tấn công được ngay.

Ba Phong về căn cứ Thanh An báo cáo tình hình lên Ban chỉ huy chiến dịch. Lúc này chiến trường đã rất sôi động. Các lực lượng rộn rịp xuống đường, dân công hối hả tải đạn ngày đêm. Những con đường mòn ở căn cứ như rộng thêm ra bởi những dấu dép, dấu bánh xe thồ, xe bò… Khí thế quyết tâm đánh bại cuộc phản công chiến lược mùa khô lần thứ hai của địch tưng bừng như ngày hội của những người đánh giặc.

Đơn vị khẩn trương chuẩn bị lực lượng, triển khai kế hoạch chiến đấu. Theo phương án tác chiến khi thì cụm biệt động chia làm 2 mũi. Ba Tâm phụ trách một mũi. Mũi còn lại do chính Ba Phong chỉ huy, đồng thời anh kiêm bí thư đảng ủy cụm. Thời gian thật là gấp gáp. Khi anh Ba nhận được lệnh chính thức thì chỉ còn mấy chục giờ đồng hồ. Các đơn vị đã dừng chân trên “bàn đạp” xuất phát bằng hai lối: lộ 13 (Bình Dương) và lộ 1 (từ Trảng Bàng xuống). Đó là hai mũi chuyển quân của của các chiến sĩ biệt động theo đường “công khai” đột nhập vào thành phốl Và đêm 29 tết, họ đã gặp nhau ở điểm hẹn quy định. Với vẻ mặt nghiêm trang, Ba Phong mở cuộc họp Đảng ủy ngay trong nhà cơ sở, thống nhất kế hoạch hợp đồng tấn công và công tác đảm bảo bí mật cho trận đánh.

Người Sài Gòn vẫn đi lại mua sắm trong không khí nhộn nhịp của những ngày giáp tết. Cơn bão lửa sẽ giội xuống đầu thù nay mai nhưng chúng không hề hay biết. Địch ở Sài Gòn với bao nhiêu mạng lưới do thám, gián điệp và những phương tiện truyền tin hiện đại đến giờ này chúng vẫn như điếc, như mù. Các trại lính, các căn cứ quân sự, các cơ quan hành chính của chúng vẫn được bảo vệ nghiêm ngặt nhưng bọn lính được phép rời trại về nhà ăn tết khá nhiều. Tuy nhiên, tại những cơ sở ém quân và vũ khí, người thân của các chiến sĩ đã cảm thấy có sự “khác thường”, một điều gì đó vô cùng hệ trọng sắp xảy ra. Có những gia đình cơ sở lâu nay chỉ thấy có một hai người lạ ghé vào thì nay bỗng có đông đúc những người khách lặng lẽ kéo đến. Cả gia đình vừa bận rộn lo cơm nước cho “khách”, vừa khấp khởi mừng thầm, lòng hồi hộp chờ đón một niềm vui lớn.

Ngay tối hôm đó, Ba Phong đi kiểm tra vũ khí ở 3 kho Bà Chiểu, đường Thiệu Trị, đuờng Công Lý (nay là Nguyễn Văn Trỗi) và cho người đi liên lạc với các cánh quân đang ém trong gia đình các cơ sở gần căn cứ Bộ tổng tham mưu ngụy. Những giờ phút sắp bước vào trận đánh có cái gì thật thiêng liêng. Các chiến sĩ gặp mặt chỉ trao nhau những ánh mắt quyết tâm, phấn khởi nhiều hơn là lời nói. Ba Phong, Ba Tâm, Tám Bền, các nữ chiến sĩ Oanh, Ngọc, Dung tuy đã ra vào Sài Gòn nhiều lần, từng giáp mặt với quân thù trong những tình huống gay go, hiểm nghèo, nhưng giờ đây lòng họ bừng lên những cảm giác mới mẻ, rạo rực như lần đầu mới thấy cảnh tượng này giữa Sài Gòn rộng lớn…

Sau những ngày tháng “hợp pháp” để điều tra, nghiên cứu mục tiêu và tổ chức chuyên trở vũ khí vào nội thành, chuẩn bị cho trận tấn công, đêm nay Ba Phong mới trở lại đây. Cảnh vật hầu như không có gì thay đổi. Trước mắt anh và đồng đội là căn cứ Bộ tổng tham mưu ngụy, nơi có 7-8 nghìn quân Mỹ, ngụy đóng giữ trong một chu vi tường thành vững chắc, bề thế. Nó là vị trí án ngữ, trực tiếp bảo vệ nội đô. Bọn tướng tá trong cơ quan quân sự đầu não này chỉ huy toàn bộ hoạt động tác chiến của địch trên chiến trường miền nam. Đơn vị của Ba Phong sẽ tấn công vào cổng số 5, một cổng xung yếu nhất đối với địch ở hướng tây nam.

Mũi xung kích của Ba Phong vỏn vẹn chỉ có 15 tay súng, nhưng khi khui hầm lên, vũ khí đã sét gỉ hết, không dùng được. Thời gian hết sức khẩn trương. Ba Phong liền đi tìm các đồng chí chỉ huy trực tiếp là Ba Thắng và Tư Chu, xin ý kiến:

-Báo cáo anh Ba, anh Tư, súng sét hết trơn, như vậy là mũi của tôi phải sử dụng toàn lựu đạn và B40 (anh không muốn nói là 9 khẩu AK và số súng ngắn đã trang bị hết cho mũi của Ba Tâm), tình hình này phải làm sao?

Nhìn vẻ mặt băn khoăn của Ba Phong, anh Ba Thắng nói giọng quả quyết:

-Thời cơ đã tới, có gì đánh nấy!

Câu trả lời cũng là mệnh lệnh đầy quyết tâm của đồng chí chỉ huy làm tan biến những vướng mắc đè nặng trong lòng, Ba Phong tự nói với mình: “Đúng là thời cơ ngàn năm có một. Giờ đây chỉ có chiến đấu và chiến đấu…”

Ba Phong trở lại hội ý với Ba Tâm và rút 3 xạ thủ AK bên mũi Ba Tâm sang bên mũi của mình. Anh nói nhanh với Ba Tâm:

-Kế hoạch không có gì thay đổi, đúng giờ G của toàn miền, ta bắt đầu nổ súng!

Trong vị trí ém quân, Ba Phong lên tục canh đồng hồ. Anh chị em khác cũng nôn nao không kém. Hình như ai cũng thấy kim đồng hồ đi quá chậm. Những trái B40 mới đã được cắm vào nòng súng. Những khẩu tiểu liên đạn cũng đã lên nòng, chỉ chờ bật khóa an toàn là bay vút về phía trước. Bỗng Ba Phong nói với Ba Tâm một cách trang trọng:

-Cho anh em chuẩn bị xuất kích, đã tới 2 giờ!

Cùng lúc đó, tiếng súng rộ lên mọi phía. Súng lớn, súng nhỏ thi nhau nỏ dồn dập hòa với hàng loạt dây pháo đón giao thừa muộn của nhiều nhà trong thành phố tạo thành khung cảnh sôi động, từng bừng như một giàn trống hợp xướng vĩ đại. Cả Sài Gòn bị khua dậy.

Hai mũi xung kích của cụm biệt động 6-7-9 đồng loạt lao về phía cổng số 5. Những tràng AK nổ vang quật ngã bọn lính gác mở đầu trận chiến đấu quyết liệt. Địch đã phát hiện được tốp quân giải phóng đang tràn vào cổng. Lập tức các cỡ súng từ trong các chòi gác, trên tầng lầu gầm lên, xả đạn tới tấp như mưa, bít chặt khu vực cửa mở. Ba chiến sĩ trong mũi xung kích trúng đạn bị thương. Ba Phong và Ba Tâm cho đơn vị tản dọc theo những hàng cây và bờ rào, củng cố lại đội hình, mở đợt xung phong thứ hai. Trong khi đó, lực lượng bạn ở phía Gò Vấp đang tấn công vào cổng số 6. Tiếng súng dậy lên từng chập. Ở các hướng khác, tiếng súng càng lúc càng dồn dập. Ba Phong biết là các cụm biệt động và các đơn vị chủ lực đang đánh chiếm Đài phát thanh, Đại sứ quán Mỹ, Tổng nha cảnh sát, sân bay Tân Sơn Nhất… Tiếng súng hợp đồng giòn giã như tiếp thêm sức mạnh chiến đấu cho mọi người.

Ba Phong lệnh cho đơn vị tiếp tục xung phong. Các chiến sĩ cảm tử lại lao lên. Những trái B40 làm vỡ tung những mảnh tường phía trước căn nhà chính. Đại liên địch lồng lên chống trả. Trọng liên 12,7 ly của chúng cũng bắt đầu xối đạn tới. Tiếng nổ toang toác như bửa tung cây cối, nhà cửa. Lúc này, địch ở trong Bổ tổng tham mưu ngụy bắt đầu náo loạn trước một biến cố lớn. Hàng ngàn tên lính bị xua ra phòng thủ dày đặc ở các cửa ra vào khu căn cứ. Trận chiến càng trở nên ác liệt. Đã ba lần xung phong quân ta vẫn chưa đột nhập được vào bên trong. Ba Phong xem đồng hồ, tỏ vẻ lo lắng. Theo kế hoạch hợp đồng thì giờ này lực lượng phân khu 2 và “cánh Thành Đoàn” (dự định khoảng 500 người) sẽ tới phối hợp tấn công, nhưng vẫn chưa thấy một dấu hiệu gì. Sau này thì Ba Phong mới biết là đơn vị của Phân khu 2 trên đường đến tiếp ứng cụm biệt động 6-7-9 bị địch chống trả dữ dội ở Bà Quẹo nên không tới được theo như kế hoạch đã định.

Nhưng dù sao, Ba Phong vẫn rất bình tĩnh, anh động viên đơn vị:

Chúng ta quyết tâm chiến đấu giữ vững cửa mở này bằng bất cứ giá nào trong vòng 48 giờ để chờ đại quân tới. Các đơn vị bạn đang đánh mạnh làm địch phải phân tán lực lượng đối phó. Đơn vị ta có vinh dự trực tiếp giải phóng Sài Gòn.
Mọi người phấn chấn hẳn lên.

Cả hai mũi xung kích bây giờ chia ra thành thế chân kiềng, trụ lại. Địch điều xe tăng tới bên ngoài, xả súng bắn vào đội hình đơn vị biệt động. Đạn địch cày xới, đất đá, khói bụi bốc lên khét lẹt. Một chiếc trực thăng lạch phạch lượn vòng tròn trên trận địa. Từ trên chiếc trực thăng, tiếng loa gọi hàng phát ra rả: “Hỡi các cán binh Việt cộng, các bạn hãy mau mau ra đầu hàng sẽ được đối xử tử tế. Chỉ huy Năm Đông của các bạn đã ra hàng. Các bạn đã bị quân quốc gia và đồng minh bao vây tứ phía…”. Anh chị em nhìn Ba Phong mỉm cười. Năm Đông chính là một tên gọi khác của Ba Phong. Chúng đang dùng cú “đòn gió” để lung lạc tinh thần đối phương. Ai cũng hiểu rõ và buồn cười cái trò cũ mèm đó của địch. Ba Phong nhớ khi ở trong rừng, chúng cũng cho máy bay lên nói tên người chỉ huy này hay anh chỉ huy khác của ta đã ra “hồi chánh” để lung lạc, lừa gạt anh em. Toàn là chuyện nói láo không sách vở.

Pằng pằng pằng… toác toác toác… Đạn địch lại gào lên quét vào trận địa. Bọn Mỹ lố nhố tiến dần lại. Một trăm mét, bảy mươi mét rồi năm mươi mét… Oanh, Dung, Đào đồng loạt nổ súng. Những tên Mỹ đi đầu gục xuống. Nhưng chỉ trong giây lát, một chiếc xe tăng Mỹ cán lên đội hình ta. Nhanh như cắt, Ái rồi Phúc nhảy ra khỏi hướng lao của vào của chiếc xe, nhắm khẩu B40 vào nó, ấn cò. Hai tiếng nổ như sét dội biến chiếc xe tăng thành khối lửa cháy hừng hực. Hàng chục tên Mỹ trên xe không tên nào sống sót. Xác chúng văng xuống đường nằm sóng xoài. Bọn đi phía sau hoảng hốt dạt trở lại như bèo. Chớp lấy thời cơ, các chiến sĩ biệt động xông ra lấy súng từ những tên đã chết để dự trữ chiến đấu.

Trận địa tạm lắng xuống.

Việt và Hai hy sinh trong phút cuối cùng của đợt phản kích. Không riêng gì Ba Phong mà tất cả mọi người đều xúc động mạnh, lòng căm thù giặc lại sôi lên trong mỗi trái tim, làm tăng thêm quyết tâm chiến đấu của các anh. Số chiến sĩ bị thương vẫn bám trận địa chiến đấu. Tuy có khuyết đi vài tay súng nhưng nhìn vào khí thế của đơn vị, Ba Phong thấy vững lòng thêm.

Bình mình dần lên trên vùng trời Sài Gòn khét nồng mùi súng đạn. Các chiến sĩ vẫn tỉnh táo sau một đêm chiến đấu liên tục. Ánh nắng rực rỡ chiếu lên những gương mặt sáng ngời niềm tin chiến thắng. Như mọi người đã dự đoán: một ngày mới sẽ căng thẳng, ác liệt hơn. Các chiến sĩ nhìn chung quanh thấy xe và lính địch đen ngòm. Địch đã huy động lực lượng tới bao vây toàn bộ khu vực trận địa. Chúng cố tâm tiêu diệt hoặc bắt sống toàn bộ đội biệt động bằng cả hỏa lực kết hợp với chiến tranh tâm lý. Trực thăng lại quần bên trên, kêu loa lải nhải gọi hàng. Rồi vẫn bài bản cũ: dùng pháo binh chế ngự sau đó xua bộ binh càn vào. Ba Phong và Ba Tâm chỉ huy đơn vị “cầm chân” địch, quyết không cho chúng tiến lên.

Ở phía cửa mở, nữ chiến sĩ Ngọc bị thương. Lập tức Oanh được thay vào chỗ khuyết ấy. Cô vừa leo lên được một tầng nhà thì một cánh quân địch kéo tới. Chúng cố sức chiếm lại khu vực đã mất. Nhưng nỗ lực của chúng không làm nên chuyện gì. Cả bọn bị hất ra xa. Ngay lúc đó, đạn đại liên địch từ trên lầu một căn nhà phía đường Nguyễn Minh Chiếu (nay là Nguyễn Trọng Tuyển) trút vào đội hình phòng ngự của cụm biệt động.

Cần phải tiêu diệt ngay cụm đại liên lợi hại này. Ba Phong nghĩ thế và ra hiệu cho Tám Bền làm việc đó. Nhưng Tám Bền vừa xách súng đứng dậy thì bị một viên đạn trúng bàn tay, máu tủa ra. Ba Phong càng sốt ruột dữ: nếu không dập được cụm hỏa lực này thì đơn vị khó có thể hoàn thành nhiệm vụ mà quân số thương vong thêm. Nhìn Oanh bằng ánh mắt tin cậy, anh phát lệnh khẩn cấp:

-Đồng chí Oanh, tìm coi khẩu đại liên địch đặt chính xác chỗ nào, báo cáo tôi ngay!

Oanh băng đi làm nhiệm vụ. Cô thoăn thoắt leo lên một cây cao bên tường nhà, quan sát. Nhưng mới leo đuợc một khoảng, Oanh buộc phải dừng lại, ôm chặt thân cây, chịu một trận mưa đạn của bọn lính ở khu nhà tầng đối diện xối tới. Chờ cho tiếng nổ dứt, Oanh leo tiếp. Cô đảo mắt tìm mục tiêu. Kia rôì! Trên một sân thượng, hai khẩu đại liên của địch đang thi nhau khạc đạn. Oanh liền tụt xuống báo với chỉ huy. Hai khẩu B40 tức khắc hướng vào mục tiêu và hai trái đạn đỏ lừ lao tới. Cụm hỏa lực hung hăng nhất của địch lập tức câm họng.

Giữa lúc đó, địch mở đợt phản kích dữ đội bằng hai mũi từ cổng chính sân bay Tân Sơn Nhất và bãi xe Tân Bình vào cửa chính Bộ tổng tham mưu. Chúng ỷ đông dàn hàng ngang tràn vào như cơn lũ. Các chiến sĩ ghìm chắc tay súng chờ chúng tiến vào thật gần mới bắn. Cự ly giữa quân giặc và đội biệt động rút ngắn dần, ngắn dần… Chỉ còn mấy chục mét. Bỗng một loạt đạn xé tan bầu không khí căng thẳng. Đội hình địch náo loạn, nhiều tên dội ngược, bỏ lại những tên chết và bị thương trên mặt đuờng xi măng lở loét vết đạn. Nữ chiến sĩ Đào bị thương nặng làm trống thêm một quãng phòng ngự. Một lần nữa, cô gái nhỏ nhất đơn vị lại được điều tới yểm trợ đồng đội, đó là Oanh. Kể từ khi nổ súng, Oanh vừa làm liên lạc, vừa là xạ thủ gan góc, cho đến bây giờ cô vẫn rất xông xáo, chịu đựng. Hai hôm nay, Oanh làm việc thật xuất sắc, đem lại niềm tin cho chỉ huy và đồng đội, nhất là trong những tình huống khó khăn.

Cứ thế, những đợt phản kích dồn dập không tính được của địch làm mọi người như mất cả nhận thức về thời gian. Mặt đất, bầu trời lúc nào cũng ầm ầm, rền rĩ… Ba Phong xem đồng hồ và chợt giật mình, nhận ra đã 9 giờ sáng. Anh nói lớn:

-Các đồng chí chú ý, địch đang tổ chức tiến vô trận địa.

Quả thế thật, từ vòng vây, một tốp lính tách ra, liều lĩnh đột kích vào đội hình ta. Chúng liền bị đánh hất trở lại. Không có gì mới: những chặp pháo lại thay bọn bộ binh “xung phong”. Mặt đất giật lên, sỏi đá bay rào rào, khói bụi mù mịt.

Lợi dụng sự khống chế của pháo binh, một tốp địch khác xung phong vào khá gần vị trí các tổ biệt động. Khi Ba Phong ngẩng lên thì chúng chỉ cách chừng 3 mét. Mấy tên lính Mỹ xuất hiện bên kia hàng phượng. Nhờ lá cây rậm rạp mà chúng chưa kịp phát hiện ra Ba Phong. Anh rút súng ngắn bóp cò liền mấy phát. Hai tên Mỹ cao lớn gục xuống. Bọn đi sau hoảng hồn rẽ ngang. Ba Tâm từ công sự bên kia đường tung lựu đạn tới diệt thêm 6 tên khác.

Từ khi trận đánh nổ ra, những ngôi nhà sát ngay nơi giao tranh trở thành chiến lũy che chở cho các chiến sĩ biệt động chiến đấu. Những ngôi nhà đứng im lìm trơ ra trong lửa đạn tưởng như không còn một bóng người. Nhưng rất lạ, cơm, bánh chưng, bánh tét của đồng bào được bí mật chuyển vào cho các chiến sĩ và để sẵn ở các lỗ tường bị đục thủng từ ngoài cửa. Sau những đợt phản kích ác liệt, anh em chỉ việc đứng lấy ăn. Ba Phong càng khoái hơn vì vào những lúc tiếng súng thưa giãn, lại có người pha cả cà phê đưa vào nữa. Qua những hành động đơn giản đó, các chiến sĩ biệt động biết là nhân dân vẫn bên cạnh họ ngày đêm chiến đấu. Tấm lòng của người Sài Gòn đối với cách mạng thật rộng lớn. Lực lượng biệt động bám rễ được trong cơ sở, từ đó tỏa ra hoạt động bằng đủ mọi phương thức trong lòng địch. Hàng chục tấn súng đạn, chất nổ được đưa vào các hầm bí mật giữa thành phố…là do dân che dấu, bảo vệ và hết lòng giúp đỡ. Ba Phong, Oanh, Tâm… ra vào thành phố công khai, qua mặt các đồn bót, lính tráng nhung nhúc, sử dụng được nhiều cách đánh là do kết quả của những ngày bám dân xây dựng cơ sở. Tình cảm gắn bó, cưu mang đó đã hun đúc cho họ niềm tin và ý chí quyết thắng.

Đã xế chiều, Ba Phong triệu tập cuộc họp Đảng uỷ ngay tại trận địa. Ba Tâm, Cứ, Chính, Hiệp,… đều có mặt. Lúc này, đơn vị ở trong một tình thế hoàn toàn bất lợi. Lực lượng, vũ khí đã vơi đi sau những đợt chiến đấu không cân sức. Ba Phong nhìn hết lượt từng đồng chí và đọc thấy nỗi lo lắng trong mắt mọi người. Vì thực ra chừng ấy cơ số đạn còn lại là không bảo đảm để chiến đấu trong điều kiện quân số và hỏa lực của địch đông và mạnh hơn ta gấp bội. Ba Phong nói rõ với các anh em dự họp:

Tình hình rất khó khăn. Các đồng chí đảng viên chúng ta thử bàn coi nên xử trí thế nào cho lợi nhất.

Ba Tâm đề xuất một ý không ngờ:

-Tôi đề nghị trong số chúng ta, anh Ba sẽ ra khỏi trận địa về bắt liên lạc và báo cáo tình hình với cấp trên, xin chi viện.

Những người khác tỏ vẻ đồng tình vì Ba Phong biết toàn bộ các kho vũ khí và một số cơ sở quan trọng trong nội thành. Tuy nhiên, với cương vị chỉ huy trưởng kiêm bí thư Đảng ủy, Ba Phong không thể ra được. Anh động viên tất cả ở lại cùng chiến đấu.

-Tình thế hết sức eo ngặt. Nhưng Bộ chỉ huy đã giao đơn vị ta chiếm giữ mục tiêu rất quan trọng này, chúng ta quyết tâm giữ vững trận địa, chiến đấu đến cùng để phối hợp với các đơn vị bạn đang phát triển thế tiến công địch ở Sài Gòn và khắp trên chiến trường.

Các đảng viên nhất loạt giơ cao tay biểu quyết, thể hiện lòng quyết tâm hy vọng trong giờ phút lịch sử.

Thời gian chậm chạp đi qua trong ngày mùng 2 tết. Những trận đánh giằng co trước cửa Bộ tổng tham mưu ngụy làm tiêu hao gần hết số đạn dự trữ. Hầu hết các khẩu AK chỉ còn số đạn cuối cùng. B40 chỉ còn một vài trái. Súng ngắn của Ba Phong còn mấy viên đạn. Lựu đạn còn vài ba quả. Lúc này đạn là sinh mạng, là yếu tố quan trọng quyết định để duy trì cuốc chiến đấu, giữ vững thế trận. Đó là một yêu cầu nghiêm ngặt của cấp trên mà mỗi chiến sĩ đều ý thức được. Tình hình trở nên căng thẳng cực độ. Xe đạn tiếp tế đã tới ngoài cổng nhưng không thể vào bên trong. Mọi người không dấu nổi lo lắng. Ba Phong suy tính một lát rồi quyết định cử Oanh làm nhiệm vụ tiếp đạn cho đơn vị.

Oanh nhận lệnh và lao ra ngoài hàng rào, tiếp cận xe đạn. Nhưng khi chỉ còn một quãng ngắn nữa thì bị địch phát hiện. Xe tăng và bộ binh chúng tập trung hỏa lực vào cô. Không làm sao nhích lên được. Oanh bèn nghĩ ra cách đánh lừa địch. Cô nằm im như chết. Từ xa trông thấy, địch tưởng cô đã chết nên thôi không bắn nữa. Oanh liền bật nhanh dậy như một tia chớp, lao lên xe đạn. Cô rạp người xuống và nghe quanh mình tiếng đạn nổ ào ào rối loạn. Lũ trực thăng định lên tiếp ứng, tuồn đạn và rốc két xuống. Tuy nhiên hoàn cảnh vô cùng cấp thiết của đơn vị khiến cô quên việc mình có thể hy sinh. Oanh chỉ có ý nghĩ: vì thắng lợi của trận đánh, mình có thể ngã xuống nhưng không thể để đơn vị không có đạn. Bất chấp hỏa lực dày đặc của địch, Oanh lăn qua lăn lại chuyển những thùng đạn tiếp tế cho đơn vị. Tới một chuyến khác, Oanh vừa leo lên xe thì một trái rốc két bắn trúng đầu xe. Chiếc xe bốc cháy, khói cuộn lên phủ kín một vùng trận địa. Oanh thoăn thoắt chuyển thêm được mấy thùng đạn nữa rồi trở lại với khẩu B40 của mình. Có thêm đạn, sức chiến đấu của đơn vị tăng hẳn, nhịp độ trận đánh thêm sôi nổi. Những mũi xung phong điên cuồng của địch liên tiếp bị bẻ gãy.

Nắng ngả về chiều từ lúc nào không ai hay. Bầu trời Sài Gòn vẫn sôi sục, rào rào tiếng động cơ máy bay địch. Tiếng súng, tiếng bom giật, dội, rung chuyển liên hồi. Dãy nhà nơi tranh chấp phía chính diện Bộ tổng tham mưu nguỵ trở nên đổ nát. Sau nhiều lần phản kích không chiếm lại được khu đã mất, địch co cụm lại một nhóm như đang sắp thực hiện một mưu kế gì. Nhận thấy đây là thời cơ tốt, Ba Phong liền cho đơn vị tấn công. Từng chiến sĩ tìm những vị trí tốt nhất để nhắm bắn quân địch. Có đồng đội cảnh giới, Oanh leo lên cao tìm thấy một cụm hỏa lực đang chĩa vào đội hình đơn vị. Cô nâng B40 lên chỉnh đường ngắm, ấn cò. Một đám lửa màu cam bùng lên. Ổ đại liên của địch tắt ngấm. Đạn chọc thủng luôn cả căn lầu làm tiêu hao gần hết những tên lính bên trong. Các ổ súng đề kháng khác lập tức gầm lên bắn trả đũa. Lửa từ các lỗ châu mai tóe ra như tàn than cháy. Lại một trái đạn từ hướng tổ của Ba Tâm lao tới làm nổ tung một cụm hỏa lực khác của địch.

Những đợt xung phong của địch rời rạc dần theo ánh nắng nhàn nhạt của buổi chiều mùng 2 tết Mậu Thân. Oanh bị mảnh đạn ghim vào chân và tay, một vài chiến sĩ khác bị thương nhưng tất cả không ai nghĩ tới chuyện rời khỏi trận địa…

Tác chiến trong cảnh thiếu hợp đồng yểm trợ, lực lượng chi viện không tới được, nhưng cụm biệt động 6-7-9 gồm 27 cán bộ, chiến sĩ do Ba Phong chỉ huy vẫn hoàn thành suất sắc nhiệm vụ. Đơn vị biệt động 6-7-9 được tặng thưởng Huân chương quân công hạng 3, và sau này, Ba Phong (Đỗ Tấn Phong) và Phạm Thị Oanh được tặng thưởng danh hiệu cao quý Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Lam Giang – “Những tiếng nổ rung chuyển Sài Gòn”

 

 

Tấn công đài phát thanh Sài Gòn

Details
Biệt động Sài Gòn
31 March 2008
Hits: 7935

Tết Mậu Thân 1968, lực lượng tấn công Đài phát thanh Sài Gòn gồm 12 chiến sĩ đội 4 biệt động do Nguyễn Văn Tăng, cụm trưởng cụm 3-4-5, phụ trách chung, Năm Lộc trực tiếp chỉ huy. Vũ khí được ém tại nhà vợ chồng đồng chí Trần Phú Cương (Năm Mộc), Trần Thị Út số 65 đường Nguyễn Bỉnh Khiêm quận I (tiệm may Quốc Anh), xuất phát tại đấy là một tổ đi bộ, 2 tổ đi xe (1 xe Toyota và 1 honda) lúc 2 giờ 59 phút.

Vừa tiếp cận mục tiêu, mới bước xuống xe, địch đã nổ súng, đồng chí Trần Phú Cương bị thương nặng, trước khi tắt thở, đồng chí động viên đồng đội tiến lên. Sau 3 phút chiến đấu, ta đã làm chủ Đài phát thanh. Ý định của ta là dập tiếng nói của địch, đồng thời dùng phương tiện của địch vừa chiếm được phát đi tiếng nói của cách mạng động viên tinh thần, sĩ khí của quân dân thành phố và toàn miền Nam tiến lên giành thắng lợi quyết định. Thế nhưng sau khi chiếm, kỹ thuật viên của ta đã bị địch ngăn chặn không đến được, kỹ thuật viên của địch thì đã bỏ chạy, nên kế hoạch không thực hiện được. Trong khi đó, trực thăng của địch đã xuất hiện và kêu gọi đầu hàng (!), 15 phút sau từ hướng Đa Kao, một đoàn xe thiết giáp địch lao tới.

Cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt đến sáng. Đội 4 đánh thiệt hại 1 đại đội lính dù, 1 trung đội an ninh thủ đô ngụy. Nhưng nhiều cán bộ chiến sĩ lần lượt hy sinh. Không có lực lượng mũi nhọn Phân khu 5 và lực lượng thiết giáp địch làm binh biến đến tiếp cứu như hiệp đồng. Các chiến sĩ biệt động trước lúc hy sinh dùng 20 kg thuốc nổ phá hủy hệ thống máy móc của đài.

Read more …

Tấn công Phủ Tổng Thống ngụy

Details
Biệt động Sài Gòn
31 March 2008
Hits: 7474

Tết Mậu Thân 68 - 15 chiến sĩ đội 5 (có 1 nữ) do Trương Hoàng Thanh chỉ huy nhận lệnh tiến công "Phủ tổng thống" (giờ G, ngày N trên toàn miền được quy định là 00 giờ đến 2 giờ ngày 31/1/1968 (đêm mùng 1 sáng mùng 2 Tết).

Lúc 1 giờ 30 phút sáng, từ số nhà 280/70 Trần Quý Cáp (nay là Võ Văn Tần), lực lượng xuất phát với 3 xe hơi nhỏ và một honda (có 1 xe hơi chứa chất nổ để phá hủy mục tiêu). Gần đến Dinh Độc Lập ở phía đường Nguyễn Du, lính gác địch phát hiện bắt dừng lại. Đoàn xe cứ tiến, chúng la lên báo động. Các chiến sĩ đi trên xe đầu tiên nổ súng diệt mấy tên này và dùng bộc phá để phá cổng cho xe chứa chất nổ lao vào, tiếc rằng bộc phá không nổ do trục trặc kỹ thuật. Tuy vậy, tổ đột phá đã lọt vào được bên trong. Địch bắn xối xả, 2 chiến sĩ hy sinh, số còn lại phải tạm lui, hai bị thương.

Địch từ các phía bên trong ập tới bịt kín các cổng. Các tổ xung kích buộc phải triển khai đội hình chiến đấu trên đường Nguyễn Du. Từ phía Đông xuất hiện 1 toán 7 tên Mỹ, theo sau có 7 xe Jeep chở đầy lính đang lao tới. Các chiến sĩ dùng B40 bắn cháy cả hai xe và dùng AK quét sạch đám chạy bộ. Ngay sau đó trên đường Thủ Khoa Huân lại xuất hiện 1 xe Jeep chở lính cũng đang lao tới. Đợi chúng đến thật gần, chiến sĩ ta liên tiếp đánh 5 lựu đạn, diệt tất cả địch trên xe.

Như vậy, sau 30 phút, đội 5 diệt 3 xe Jeep và khoảng 20 tên địch.

Địch kéo đến mỗi lúc một đông, có cả xe bọc thép. Thêm một số chiến sĩ hy sinh. Đã 3 giờ sáng, không thấy tiểu đoàn bộ binh mũi nhọn và thanh niên, sinh viên kéo đến tiếp sức như kế hoạch.

Đến 4 giờ sáng thêm đội trưởng Trương Hoàng Thanh hy sinh.

Gần sáng điểm lại còn 8 người, anh em rút vào số nhà 56 Thủ Khoa Huân và tổ chức cố thủ trên lầu 3. Đói, mệt, giữa vòng vây giặc, 8 chiến sĩ ngoan cường, chiến đấu suốt cả ngày 31 tháng 1 năm 1968 tức mồng 2 Tết (trong đó có nữ y tá Chín Nghĩa). Quân ngụy dùng thang cứu hỏa leo lên lầu.

Anh em chiến đấu đến viên đạn cuối cùng, tháo súng, vứt bỏ, lại dùng gạch đá, gỗ chặn địch. Đồng chí Lê Tấn Quốc (Bảy Rau muống), với khẩu AK làm nhiệm vụ chốt chặn ở cầu thang đã anh dũng hy sinh.

Mờ sáng hôm sau, 7 chiến sĩ còn lại lên sân thượng chuyển qua ngôi nhà kế tiếp và tiếp tục di chuyển. Đến ngôi nhà 108 đường Gia Long (nay là Lý Tự Trọng), tất cả rơi vào tay giặc. (Liệt sĩ Lê Tấn Quốc được tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang).

(Lịch sử Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định kháng chiến 45 - 75 - NXB TPHCM 1994)

Đánh chiếm tòa đại sứ Mỹ

Details
Biệt động Sài Gòn
22 March 2008
Hits: 15222

Khoảng hơn 12 giờ đêm, mồng Một Tết Mậu Thân 1968, một thanh niên đi xe máy mô-bi-lết (mobylette) xanh đến quán Phở Bình (số 7 đường Yên Đổ). Đó là Ngô Văn Vân tức Ba Đen người chỉ huy tổ biệt động đánh vào tòa đại sứ Mỹ. Chủ quán phở Bình là ông Ngô Toại, một cơ sở cách mạng đã bố trí nhà mình thành trung tâm liên lạc bí mật của một bộ tư lệnh tiền phương bao gồm : biệt động võ trang Thành Đoàn, tham mưu, chính trị, binh vận và hậu cần. Nơi đây trước mặt đại tá Nguyễn Đức Hùng, tham mưu trưởng khu Sài Gòn - Gia Định năm 1968 - Ngô Văn Vân thay mặt toàn đội cảm tứ của đoàn biệt động F.100 hạ quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ trong trận đánh chiếm tòa đại sứ Mỹ.

Đội cảm tử này được đặt phiên hiệu là D5 gồm 17 người đặt dưới sự lãnh đạo của một chi bộ Đảng mang cái tên vinh dự là Chi bộ Hồ Chí Minh, do Ngô Văn Vân là chỉ huy trưởng kiêm bí thư, Út Nhỏ phó bí thư, Bảy Tiến và Sơn là chính trị viên. Giờ nổ súng được quy định : chậm nhất là 3 giờ sáng phải đánh chiếm và giữ cho đến rạng đông sẽ có các đơn vị mũi nhọn đến tăng viện.

2 giờ 45 phút : Toàn đội biệt động D5 ngồi trên ba chiếc du lịch từ phía đường Mạc Đĩnh Chi quẹo qua đường Thống Nhất, rà sát trước tòa đại sứ Mỹ. Xe chưa ngừng hẳn mấy loạt AK đã lia vào cổng chính. Hai tên lính Mỹ gác cổng vội thụt vào bên trong và nhanh tay đóng sập cánh cửa thép khóa lại. Bên ta, hai chiến sĩ biệt động khác nhanh nhẹn nhảy xuống xe ôm bộc phá đến đánh sập một lỗ hổng trên vách tường rào tòa đại sứ chỗ gần bót gác ở góc đường Mạc Đĩnh Chi - Thống Nhất (nay là Lê Duẩn).

Read more …

More Articles …

  1. Đánh bom khách sạn Craven
  2. Tập kích sân bay Tân Sơn Nhất
  3. Đánh bom tòa Đại sứ Mỹ
  4. Đánh kho bom Phú Thọ Hòa
  1. You are here:  
  2. Home
  3. CHUYÊN ĐỀ
  4. Nhân vật
Copyright © 2026 Lịch Sử Việt Nam - Vietnam history. All Rights Reserved. Designed by JoomlArt.com. Joomla! is Free Software released under the GNU General Public License.