Theo sách Sử Ký thì Triệu Việt Vương họ Triệu, huý là Quang Phục, người huyện Chu Diên, thời Tiền Lý Nam Đế làm chức Tả tướng quân.

Khi vua Lương vào ăn cướp, Tiền Lý Nam Đế lánh vào động Khuất Liêu sai vương giữ nước. Vì sức yếu không chống nổi vương phải lui về giữ đầm Nhất Dạ rồi cầu đảo trời đất và các vị thần linh ở đầm.

Bỗng thấy một vị thần nhân cưỡi rồng mà xuống, tháo vuốt rồng trao cho vương bảo gắn vào mũ đầu mâu. Vương tiến đánh, quân Lương tan vỡ thua chạy, giết tướng Lương là Dương Sằn. Quân Lương trở về phương Bắc. Tiền Lý Nam Đế mất, Vương vào ở trong thành Long Biên, ra chiếu xây hai thành Loa Lộc, Vũ Ninh, tự xưng là Nam Việt Vương.

Không bao lâu, tướng cùng họ với Nam Đế là Phật Tử từ động Dã Năng kéo quân tới. Triệu Vương nghĩ Phật Tử là họ hàng Nam Đế, không nỡ diệt, bèn cắt đất chia miền Cát Châu để ở, nay là hai xã Thượng Cát, Hạ Cát huyện Từ Liêm vậy. Lại xây thành ở phía tây thành Ô Diên, nay là miền Hạ Mỗ, huyện Từ Liêm. Sau con Phật Tử là Nhã Lang cầu hôn với Triệu, Triệu Vương đem con gái là Cảo Nương gả cho. Nhã Lang bảo vợ:

“Xưa nhà ta và Triệu Vương coi nhau là thù địch, ngày nay thông gia với nhau thật là hay lắm. Song không hiểu nhạc phụ ta thường dùng thuật gì mà đánh đuổi đựơc quân giặc”.
Cảo Nương không rõ thâm ý, động mối chân tình, mật đem vuốt rồng và mũ đâu mâu cho xem. Nhã Lang ngầm đổi lấy rồi bảo Cảo Nương rằng:

“Nay ta dứt tình trở về, vạn nhất có điều chẳng lành, vương phụ không may phải qua xứ này, nàng nên lấy áo lông ngỗng làm dấu vết để tìm giúp đỡ nhau”.

Nhã Lang tức tốc về, đưa cho Phật Tử. Phật Tử đắc chí cất quân đánh Triệu Vương. Triệu Vương không hay biết gì, đốc quân đội mũ đâu mâu ra đánh. Quân Lý tiến sát, Vương biết sức không chống nổi bèn dắt con gái chạy về phương Nam. Quân giặc đuổi sát tới nơi, Triệu Vương hô lớn:

“Hoàng Long thần vương mau lại cứu!”

Bỗng thấy Long Vương chỉ tay mà nói:

“Kẻ rắc lông ngỗng chính là giặc đó!”

Triệu Vương bèn rút kiếm chém con gái. Ngựa chạy đến cửa biển Đại Nha bị nước chắn lối, than rằng:

“Ta hết đường rồi!”

Long Vương bèn rẽ nước mở đường dẫn Vương đi vào.

Phật Tử đuổi tới nơi thấy biệt tích không biết đi đâu mất, bèn quay về. Triệu Vương làm vua 23 năm.

Sau người đời thấy linh ứng, lập đền thờ ở cửa bể Đại Nha, bốn mùa cúng tế. Phật Tử đã diệt họ Triệu, bèn dời hai thành Loa Lộc, Vũ Ninh, đóng đô ở Phong Châu, đó là Hậu Lý Nam Đế. Lại phong người con của anh là Đại Biền làm Thái Bình hầu giữ thành Long Biên, phong đại tướng Lý Tấn Đỉnh làm An Ninh hầu giữ thành Ô Diên. Hậu Lý Nam Đế làm vua 23 năm (1) sau bị phụ tướng là Lưu Đức diệt, dân lập đền thờ ở cửa biển Tiểu Nha(2).



--------------------------------

Chú thích:

(1) Có bản chép là 22 năm

(2) Dịch theo bản A.1300. Chú ý: có sự trùng hợp giữa tình tiết và mô típ của truyện này với truyện Rùa Vàng.