Thần núi Đồng Cổ vốn là linh thần thượng đẳng ở nước ta. Núi ở xã Trì Nê thượng, huyện Yên Định (1). Khi Lý Thái Tông còn là thái tử đi đánh Chiêm Thành tới Trường Châu, đêm quá canh ba mộng thấy một dị nhân mặc giáp phục, tự xưng là thần nghe vua Nam chinh xinh theo quân vua lập chiến công. Vua nhớ rõ những lời nói chuyện trong mộng.

Kíp khi thắng trận trở về lập đền tôn thờ, tới Kinh sư lại bói đất lập đền. Thần thác mộng xin ở mé hữu trong thành, gần chùa thánh chủ. Khi Thái Tổ băng hà, ba Vương làm phản. Trước hôm đó, thần lại thác mộng cho Thái Tông bảo phải đề phòng. Mộng quả nghiệm. Vua bèn ra chiếu phong vương tước, dựng miếu thờ, lập làm thiên hạ minh chủ.

Thời Trần được phong làm Minh linh Cảmứng Bảo hựu Đại vương (đền ở mé trái Kinh, gần chùa Từ An).

----------------------

Chú thích:

(1) Dịch theo bản A.1752